Wat weet ik?

5 mei vieren 4 mei herdenken

5 mei vieren 4 mei herdenken


Wat weet ik nou helemaal van oorlog, geboren in 1955? Nooit aan den lijve ondervonden, slechts verhalen. Van angst om hoe lang het gaat duren, blijven we in leven, waar is iedereen, komen ze terug? Verhalen van bezetting; geen zeggenschap hebben, bruusk bejegend worden door ‘de overheid en haar dienaren’, geen mening meer mogen hebben, niet naar buiten mogen na acht uur ‘s avonds. Van niet weten wie er deugt, wie er verklikt. Welk bericht klopt en wat is propaganda? Wie gaat me helpen als ik doelwit ben van de bezetter, aan wie kan ik mijn kind toevertrouwen, mijn bezit, mijn leven?

 

Onze huidige crisis laat me een beetje ruiken aan de beproeving van de oorlog. Dat saamhorigheid nu niet gezamenlijk gevierd kan worden, maar wel beleefd, als je durft te vertrouwen. Dat ongedwongen ontmoeten en genieten van elkaar, de natuur en de cultuur, zo dierbaar is en zo’n gemis. De onzekerheid over wie slachtoffer wordt, wat ik kan doen, grijpt me vaak naar de keel. Dat ik een gevaar kan worden voor anderen als ik besmet zou raken.

En het laat me ook een beetje proeven van de wederopbouw: 5 mei 1945 was niet alle ellende afgelopen, want na de zalige opluchting moest het leven weer van nul worden opgebouwd. Jaar in jaar uit. Geboren in 1955 ben ik van de naoorlogse generatie, waarin zelfs toen nog de soberheid en de beklemming duidelijk voelbaar waren.

Het was toen oorlog, maar nu niet. Er is godzijdank geen haat tussen mensen. Het was toen duizendmaal tragischer, bruter, onbeschrijfelijk wreder, ondenkbaar misdadiger tegen de menselijkheid.

Wat ik van 4/5 mei juist dit jaar leer, zo midden in de corona-crisis, is dat het ons niet zal nekken. Wat 75 jaar geleden en daarna is gepresteerd door onze voorouders zal een lichtbaken blijven voor ons. In welke tijden dan ook, we volgen hun goede voorbeeld en maken er wat van. Daar hebben we geen grote feesten voor nodig - nou ja, ooit hopelijk weer - maar bezinning: de vreugde dat we schatplichtig zijn aan onze voorouders en dat we ze niet teleur zullen stellen.

We leven zonder oorlog en in vrijheid. We beseffen hoe belangrijk en fijn solidariteit tussen mensen is. Alle mensen.

Marlies Wijnen
(Nieuw Sloten)

Website: Vensterwerk